ผลของช่วงเวลาปลูกต่ออายุเก็บเกี่ยวของข้าวพันธุ์ กข79 ในพื้นที่ปลูกจังหวัดนครสวรรค์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ข้าวพันธุ์ กข79 ที่นำไปปลูกในแต่ละภูมิภาคของประเทศ ประสบปัญหาเรื่องอายุเก็บเกี่ยวที่ยาวนาน ขึ้นกับช่วงเวลาปลูกและละติจูดที่ปลูก งานวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อหาช่วงเวลาปลูกข้าวพันธุ์ กข79 ที่เหมาะสมในพื้นที่นาชลประทานที่มีการปลูกข้าวต่อเนื่องทั้ง ฤดูนาปรังและนาปีในพื้นที่จังหวัดนครสวรรค์ วางแผนการทดลอง randomized complete block design (RCBD) จำนวน 24 กรรมวิธี 4 ซ้ำ ดำเนินการที่ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวนครสวรรค์ โดยทำการตกกล้าข้าวพันธุ์ กข79 ทุกๆ วันที่ 1 และ 15 ของเดือน จำนวน 12 เดือน ตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2564 ถึงพฤศจิกายน พ.ศ. 2565 เมื่อต้นกล้าอายุ 15 วัน นำไปปักดำในกระถางขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 15 นิ้ว บรรจุดิน 20 กิโลกรัม จำนวนกระถางละ 3 กอ กอละ 3 ต้น นำกระถางลงวางในวงบ่อของแปลงทดสอบพันธุ์ ใส่ปุ๋ย 2 ครั้งตามคำแนะนำ บันทึกข้อมูลวันออกดอกร้อยละ 50 อายุเก็บเกี่ยว ข้อมูลการเจริญเติบโตทางลำต้น และองค์ประกอบของเมล็ดพันธุ์ พบว่า ข้าวที่ตกกล้าวันที่ 1 พฤษภาคม มีระยะเวลาที่ข้าวออกดอกร้อยละ 50 เฉลี่ยนานที่สุด 121 วัน ความยาวของช่วงแสงที่ข้าวได้รับเฉลี่ย 12 ชั่วโมง 35 นาที ส่งผลให้อายุเก็บเกี่ยวมากที่สุด 151 วัน และให้ผลผลิตน้อยที่สุด ส่วนข้าวที่ตกกล้าวันที่ 15 กันยายน มีระยะเวลาออกดอกร้อยละ 50 เฉลี่ยสั้นที่สุด 82 วัน ความยาวของช่วงแสงที่ข้าวได้รับเฉลี่ย 11 ชั่วโมง 17 นาที ส่งผลให้อายุเก็บเกี่ยวสั้นที่สุด 112 วัน และให้ผลผลิตปานกลาง ช่วงเวลาปลูกข้าวพันธุ์ กข79 ที่เหมาะสมสำหรับพื้นที่จังหวัดนครสวรรค์ ในเขตชลประทาน ดังนี้ ฤดูนาปรัง 1 ต้นเดือนธันวาคม ถึงต้นเดือนมกราคม เป็นช่วงเวลาตกกล้าที่เหมาะสม โดยข้าวจะมีอายุ 120-123 วัน และให้ผลผลิตมากที่สุด ไม่ควรชะลอการปลูกเกินกลางเดือนมกราคม เพราะอายุข้าวจะเริ่มลดลง ทำให้ผลผลิตลดลงตามไปด้วย ฤดูนาปรัง 2 ควรเริ่มตกกล้าต้นเดือนมีนาคม ถึงต้นเดือนเมษายน โดยจะให้ผลผลิตน้อยกว่าฤดูนาปรัง 1 แต่มีอายุเก็บเกี่ยวประมาณ 147 วัน จึงไม่แนะนำให้ปลูกข้าวพันธุ์ กข79 ในฤดูนาปรัง 2 เพราะจะเก็บเกี่ยวไม่ทันในช่วงการปลูกฤดูนาปี สำหรับฤดูนาปี ควรปลูกให้ช้ากว่าข้าวพันธุ์อื่นคือ ต้นเดือนกรกฎาคม ถึงต้นเดือนสิงหาคม เพราะข้าวจะให้ผลผลิตค่อนข้างมากและมีอายุเก็บเกี่ยวสั้น 120-125 วัน และไม่ควรปลูกในช่วงเดือนพฤษภาคม ถึงเดือนมิถุนายน เพราะอายุเก็บเกี่ยวจะนาน และให้ผลผลิตน้อยที่สุด โดยเฉพาะเดือนพฤษภาคม สำหรับการผลิตเป็นเมล็ดข้าวพันธุ์ กข79 วันปลูกทุกระยะไม่มีผลกระทบต่อความงอกของเมล็ดพันธุ์
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ชวนชม ดีรัศมี, ดวงกมล บุญช่วย, ชัยรัตน์ จันทร์หนู, ดวงพร วิธูรจิตต์, เบญจวรรณ พลโคต, วิไล ปาละวิสุทธิ์, ภมร ปัตตาระตัง, สอางค์ ไชยรินทร์, ดวงอร อริพฤกษ์, มุ่งมาตร วังกะ, วิภาวดี ชำนาญ, นัยกร สงวนแก้ว, ปวิตร จันทร์หอม, จัตุรงค์ พิพัฒน์พิริยานนท์, วรรณกร อินทรสถิตย์, อัจฉราพร ณ ลำปาง เนินพลับ และสุรเดช ปาละวิสุทธิ์. 2561. CNT07018-26-1-1-1: ข้าวนุ่ม ผลผลิตสูงต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและโรคไหม้. หน้า 210-240. ใน: เอกสารประกอบการประชุมวิชาการข้าวและธัญพืชเมืองหนาว ครั้งที่ 35 พ.ศ. 2561. วันที่ 26-28 มิถุนายน 2561. โรงแรมเเซนด์ดูนส์ เจ้าหลาวบีชรีสอร์ท, จ.จันทบุรี.
ทวี คุปต์กาญจนากุล. 2541. ความรู้เรื่องข้าวและเทคโนโลยีการผลิตข้าว. หน้า 1-13. ใน: เอกสารประกอบการบรรยายหลักสูตร เทคโนโลยีการผลิตข้าวหอมมะลิคุณภาพดี. กรมวิชาการเกษตร และกรมส่งเสริมสหกรณ์.
วรวิทย์ พาณิชย์พัฒน์, สุเทพ ลิ้มทองกุล และสุเทพ นุชสวาท. 2529. ความรู้เรื่องข้าว. หน้า 49-84. ใน: การทำนาน้ำฝน. ปรับปรุงและจัดพิมพ์ครั้งที่ 7. ฝ่ายฝึกอบรมสถาบันวิจัยข้าว, กรมวิชาการเกษตร.
สถานีตรวจอากาศ กรมอุตุนิยมวิทยา. 2565. รายงานสถานการณ์น้ำประเทศไทย ปี 2565. สืบค้นจาก: https://www.thaiwater.net/uploads/contents/current/YearlyReport2022/rain2.html. (28 มิถุนายน 2566)
อรอนงค์ นัยวิกุล. 2547. ข้าว: วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. กรุงเทพฯ. 366 หน้า.
International Seed Testing Association (ISTA). 2014. International Rules for Seed Testing. Seed Science and Technology. The International Seed Testing Association, Bassersd of Switzerland.
Moldenhauer, K.A.K. and J.H. Gibbons. 2003. Rice morphology and development, pp. 103-127. In: C.W. Smith and R.H. Dilday, eds. Rice: Origin, History, Technology, and Production. John Wiley & Sons, Inc., USA.
